ثواب / Sevap / Псэуапӏ: [Ar.i.] TDK kelimeyi, “(seva:bı), Arapça s̱evāb
1. isim Hayırlı bir davranış karşısında Tanrı tarafından verileceğine inanılan ödül; ecir:
“Bunun günahı değil, olsa olsa sevabı vardır.” – Haldun Taner
2. isim Tanrı tarafından ödüllendirileceğine inanılan davranış,” şeklinde verir.
Nilantan Sözlük “Arapça s̠wb kökünden gelen s̠awāb ثواب “1. amelin karşılığı, Allah’a itaatin ödülü, 2. iyi amel” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça s̠āba ثاب “döndü, geri geldi” fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır” diye açıklar.
Adyge dilinde [Sevap] anlamına gelen [psape] kelimesi kullanılır. Bu kelime [ pse + pe / псэ + пэ] kelimelerinde meydana gelir. Kelime bileşenlerinin ayrı ayrı anlamları [ pse: ruh, can] ve [pe: 1 burun, 2. Ön, ön taraf, uç, ileri, ilk, lider] anlamları taşır. Can anlamındaki [pse] kelimesinden [sağ, bütün] yani canları çıkmamış, canlı, hayatta anlamlarında [psaw], var ol anlamında da [psew] kelimesi kullanılır. Yaşama yeri anlamında ise [psewap‘ / псэуапӏ] kelimesi kullanılır. Adygecedeki, var olma, anlamına gelen [Psewap’] kelimesinde [p] sesinin vurgusuz olması nedeniyle ses düşmesi olayına uğramıştır. Jelinenşn sonundaki [p’] sesi [b] sesine yakın ve patlamalı okunmaktadır. Ayrıca Arapçada [p] sesi olmadığından bu ses [b] sesyle karşılanmaktadır. İlahi öğretilerde kalıcı olanın yapılan iyiliklerdir, Bu iyiliklerden can çıkmadan önce yani [psape] olarak önden gönderilmelidir. Çünkü orası ebedi yaşam merkezidir yani [psewap’ / psewıp’]dır.
Kökeni Adygecede [pse] can, [psew] yaşa, var ol, [p’e] yatak, yer, yurt, mekan kelimelerinden meydana gelen ve [psewap’] kelimesinden Arapçaya [sevap] şeklinde geçmiş ve Arapçanın gramer yapısı içerisinde şekillenmiştir.
Aşağıda alıntıladığım açıklamalar da bu görüşümü destekler niteliktedir.
Sözlük anlamı olarak sevap
“Sevb sözcüğünde, temel anlam “dönmek” olmasına karşın, Arapça ’da sevb sözcüğü ve türevleri mecazi olarak farklı ifadelerle kullanılmaktadır. Bir adamın tekrar evine döndüğünü, boşaldıktan sonra kuyu ya da havuzda suyun tekrar toplanmaya başladığını, hasta kişinin sağlığına kavuşup kendine geldiğini, insanların ayrıldıktan sonra tekrar toplandığını, malın ya da tozun çoğaldığını ifade etmek için aynı kökten gelen “sâbe” fiili kullanılmaktadır. Ayrıca aynı fiille “bir insan Tanrıya döndü,” denildiğinde, o kişinin tövbe edip ibadete başladığı anlaşılmaktadır. Bu durumda tevvâb, evvâb ve münîb sözcükleri, sevvab ile benzer anlamda kullanılmaktadır.” [Işık,Y.,]
Not: Kelimenin Arapça ile ilgili bağlantıya pek değinilmemiş olsa bile Psape [sevap] kelimesi ile ilgili açıklamalar için aşağıdaki lingi izleyebilirsiniz.