Хьаоыжъо / halıjo: [Ady.i.] Adygeletin / Çerkeslerin milli yemeği.
Tanımı: Hamur açılır, su bardağı ağzının çapı kadar kesilir, içine çok küçük kuşbaşı, terbiye edilmiş patates. lor veya bulgur konularak kapatılır. Kaynar suda pişirilir. Üzerine tereyağı, isteğe göre sarımsaklı yoğurt dökülerek yenir,
Biçim / Mırfoloji: Halıjo üç ayrı kelimeden oluşmuş bileşik yapılı bir kelimedir.
Etimoloji: Ha: [Ady.i.] Arpa. Lı: [Ady.i.] Et Jo:[Ady.F.] Suda kayna, emir kipi. Halıjo kelimesi [arpa+et+suda kayna] kelimeleri bir araya getirilerek işlevin tanımlaması yapılmakta ve yeni terim meydana getirilmektedir. Bu durum Adyge dilinin ilksel ve özgün dil [Pere- wıneye bze] olma karakterini gösteren güzel bir örnektir.
Хьа / ha: 1, Nefes alma yansımasından insan ve canlıyı ifade eder. Günümüzde kelimelere kaynaşık kullanımı vardır. Haće: misafir, halde: ceset gibi. Bu kelimeyi [he: köpek] kelimesi ile karıştırmamak gerekir. 2. Arpa. Eski Adygecede [hame] işlenmiş arpa için kullanıldığı sanılmaktadır. Hamur Farsçadan Türkçeye geçmiş olan hamur kelimesi. hameş [harman] kelimeleri bu görüşü desteklemektedir.
Kullanıldığı bazı kelime örnekleri
Хьам / ham: Yeme eylemin ifadesi. [ham, dedi yedi.]
Хьамэщ / Hameş: Arpa ekini. [Bu anlamı yitirmek üzere], Hameş: Harman [çevrili arpa yeri].
Хьаджыгъэ / Hacığe: un.[ herhangi bir tahıl ürününün öğütülmüş şekli]
Хьамур / Hamur: [Fa.i.] Hamur, Adygecede kullanılmamakla birlikte Farsça bir kelime olarak bilinir. Adygece hamur: TıHAçu kelimesidir.
Хьлыгъо / Halığo: Ekmek [kavrulmuş arpa]
Хьаку / Haku: Fırın [“işlenmiş” Arpanın içine tıkıldığı şey.]
Хьтыкъ / Hatıkh: Özel halka halindeki ekmek.
Хьантхъупс / Hantxhups: Bşr çeşif un çorbası. Hame: insan yiyeceği anlamındadır.
Хьалыу / Halıw: Helva