Pagan / пэгэн: [Lat.i.] Latince PAGANUS kelimesinden geldiği sanılıyor. Putperest, Hristiyan olmayan. Sıfat: vahşi, medeniyetsiz, ahlaksız. (Wiktoriya sözlük) Açıklamalarda kelimeye yüklenen anlamlar hep muğlak ve konjektürel algılara yönelik açıklamalardır. Etimolojik çözümümüz şudur:
Pagan / пэгэн: [Lat.i.] Biçim itibariyle birleşik bir kelimedir
Pe / пэ: 1. Burun. 2. Ön, 3. Ileri, 4. lider vs.
Ga / гэ: Türkçedeki [G] sesinden farklı [Г / G] sesi vardır. Aynı ses ailesi. Türkçedeki gibi okunan [G/Г] sesi diğerini yutmuştur. Gala, PeGasus kelimerdeki aynı
Anlamı / Semantik: 1. Barut gibi Gınlama sesi. 2. Yüksek, yükselme, büyük görünme, kibirli vs.
Page, paga: Burnu havada, kibirli, gururlu, büyük görünen, böbürlenen.
Sondaki [- N-] mastar eki, kelimeyi isimleştirir.
Pagan: Her şeyi kendinden menkul bilen, Tanrı sözünü beğenmeyen, her şeyi kendi ve kendi gibi olanları tanrı yerine koyan demektir. Ayrıca birleştiği kelimeye göre G benzerlerinden seçilerek üstünlük sahibi olan anlamını da içerir.
Soysal açıdan: kibirli olan insanlar toplumda sevilmezten. Semavi din ve dini cemaatler tarafından sa sevilmezler. Bu nedenle çoğu inlanlar kibirli [pagan] insanlara nedeniyetsiz, kaba vb olumsuz sıfatlar yakıştırmışlardır. Kimi kibirli [pagan] insanların güç buldukça kendilerini halktan soyutlayarak kendilerince üstünlük taslayan bir yapı oluşturmuşlar ve bu yapı güçlendikçe yalnızların elit, müstekbir bir sınıfa evrilmişkerdir. Sürekli fakirlerin, sömürülen halklarının gözübde ise bunlar adeta efsanelerin ve hatta ilahlaştırılarak “ilah insanlar!” yada “ilahlaştırılmış insanlar” oluşmuştur. Bu da tarih içerisinde adeta hükmeden “pagan / kibirli” tiplemesi unutulacak ve zamanla zenginleşmenin ve refahın yolu olarak algılanacak ve toplum içerisinde bir zemin bulacaktır.
Not: Adıge derken GE/ гэ- sesi de bu anlamı içerir.