Labarna / Лабарнa / Лӏыбэрынэ: [Hit.İ.] [MÖ 1680 ve MÖ 1650[1] seneleri arasında yaşamış bir Hitit kralıdır. Labarna Eski Hitit Krallığı‘nın geleneksel kurucusu kabul edilir. Labarna ismi daha sonraki dönemlerde Hitit kralları tarafından bir ünvan gibi kullanılmaya başlanmıştır.] [Wikipedia]
Kelime yapısı / Morfoloji: Labarna yapısı iki tevel yoruma tani tutulabilir.
- Ses dönüşümü. [L] sesi [L’ / лӏ] sesinden dönüşmüş olabilir. Söylemi daha zor ses söylemi daha kolay ses tarafından yutulur. [L’ı + be +rıne] ismi Lıberna kelimesine dönüşmüş olabilir. Okuyucular eldeki 32, 33 seslen hareket etmektedirler. Adıgecedeki bir okadar ses bilinmediğinden okumalarda ses benzerlikleri tesbit etmek en azından şimdilik bilinmeyenişir. Lıbarna / L’ıberıne [Лӏыбэрынэ] birleşik kelimedir. Kelimenin erkek kişi için ad veya unvan olarak kullanıldığını biliyoruz. Ayrıca Hitit Krallığının kurucusu jabul edir. L’ıbarına (Л|ыбарына) kelimesindeki L’ı / л|ы: [Ady]: adam, erkek kişi, anlamına gelmektedir. L’ıbart’e / Л!убарт|э, iri yarı, kilolu adamlar için günümüzde bile kullanılır. Bərıne: Gözü çok şeyi gören, görmüş geçirmiş şeklinde anlamlandırmak mümkündür. Kadın ismi olarak kullanılır. Bu durumda L’ıbarina: Çok şeyi görüp gözeten, er kişi şeklinde özetlemek mümkündür. Siyasal anlamda ileri görüşlü, basiretli insan anlamında kullanılabilir. Sıfat olan bir kavram kişi adı olarak her çağda kullanılmıştır. Her şeye rağmen ayrıcalıklı kral/lar için kullanılmış unvan olma ihtimali kişisel kanımdır. Tıpkı büyük prenseslerden öte ailenin, sarayın büyük anneleri için kullanılmış olan Tawnane [таунанэ] unvanı gibi.
- Labarna: [Hit.İ.] Batı Adigey’de Labe bölgesi vardır. Meotlardan kalma en çok tarihi eserlerin bulunduğu yerlerden bir tanesi. Mitolojilere konu olan Uçan at, gururlu at anlamlarına gelen Pageşıs (Pegasus) at figürünün bulunduğu bölge. Labe, “güzelliği, süslemeleri çok” gibi anlamlar içeriyor. Labarıne, iyilik merkezi veya iyiliğin merkezi, iyiliğin sahibi, çok lütufkâr gibi anlamları taşıyan bir unvan olarak değerlendirmek de mümkündür. Anlam ses ve varlık eşleşmesi önemlidir. Labe, geçmişte Anadolu, Mezopotomia, Scytia bölgelerini citti şekilde etkilemiş yüksek bir medeniyettir. Labe kültürünün Göçler yoluyla Hatt / Hitit yurdunu etkilemesiyle [Lane merkezi] anlamına gelen [Labarbna] isminin ve ünvanını kullanmış olma ihtimali de vardır