Alaattin BAYRAM

Alaattin BAYRAM

Adıge Dili, Dil Bilim, Etimoloji, Adıge Etnoloji, Adıge Tarihi ve Adıge Xabze kişisel araştırmacı. Jineps Gazetesi köşe yazarı.Türk Dili ve Edebiyatı (Emekli) Düzce Üniversitesi Çerkes Dili ve Edebiyatı Yüksek Lisans mezunu. Uzun süredir çeşitli stk'larda çeşitli aktiviteler yaptı, yapmakta. Ulusal ve Uluslararası bazda tebliğler sunuldu, panellere katıldı, söyleşilerde bulunuldu. Dilin doğuşunu irdeleyen “Otej Teoremi” sahibi.

Kedi / Ketıw /Чэтыу

Ketıw / Чэтыу / Kedi: [Ady.İ.] Birleşik kelime. Çet / Чэт: 1. Tavuk 2. Ağıl tarzı hayvanlar için barınak. +[ы]у:  Kedilerin kendi aralarda birbirlerine karşı koyarken çıkardıkları ses. İki kelimenin birleşimi, kendi yerinde [+ww] diyen varlık tanımlaması yapıyor. Adıgabze – Şapsığ ve bir kısım Kabartay şivesinde [Ç] sesi yok; bu…

Qualité / Kalite / Къэлъытэ

Qualité / Kalite / Къэлъытэ Kelime çeşidi: [Fr. S.] Cümle içerisinde kullanım biçimlerine göre isim olarak da kullanılır. İnsan kalitesi terbiyesinden belli olur. [İ.] Etimolojik çalışmalarda kaliteli yazılara pek rastlayamıyoruz. Ayrıca Adygecede khelhıte / къэлъытэ kelimesi fiil olarak da kullanılır.  Anlam / Semantik: 1. Nitelik, değer.  2. Herhangi bir yönden üstün…

Shop / Щап|э

Shop: [İng.İ.] Dükkan. mağaza, işyeri, iş, meslek, kurum. Morfoloji / Yapı: Shop, günümüz ingilizcesinde kaynaşmış olarak kullanıldığı için basıt kelime görünümündedir. Oysa kelimeni kökeni itibariyle birleşik kelimedir.  She / щэ: [Ady.F.] 1. Sat. 2. Birini veya bir şeyi öncülük yaparak bir yere götürmek.…

Paşa / Пащэ

Paşa / Paşe / Пащэ: [Ady.İ.]: Anlam / Semantik: 1. Bir topluluğu sevk ve idare eden kişi. Лэжьак|ом япащэ ора? [İşçilerin lideri sen misin?] 2. Askeriyede bir ana grubun en üst yetkilisi. Üst komutan. Огудзэпщыр зэблахъугъ. [Hava Kuvvetleri Komutanı değiştirildi.] 3. Bir türün en iyisi, en seçkini. Мы…

Alyans / Allianse / |элъын

Alyans: Fransızca: [İ.] Alliance. Birlik, ittifak, anlaşma. Nikah yüzüğü. Latince: [İ.] Alligare, fiilinden türemiş olarak bilinir. Alligare: Bağlamak, birleştirmek, yakınlaştırma..  Ligare: Bağlamak, İngilince: [İ.]Alliance Adygece: [i.] Alhın / |алъын: Yüsük. Biçim [Mrf.]: Bileşik kelime.  Kelimenin çözümlenmesi: A / |э: El. (yi)lh / (и)лъ: Bir içinde var, mevcut. [n – н]:Mastar eki.  [|э + илъы + н]: iki sesli…

Levier / Leviye / Лъэуые

Levier:[Fr.İ.] Kaldıraç.[Livyir], İngilizce: Lever [Lavır],  İtalyanca: Leva [Leva]. Latince: Vectis [vektis] Sanskritçe: लीवर 1 ./ Leever [Liyver tekım] Habeşçe: ሌቨር / Leveri [Liyver] Yunanca: μοχλός  Machloc [Maxhlos / махълос] Ady. Ayakları birbirine örülü. Merdven basamakları tanımlaması. Etimoloji: Levie köken itibariyle…

خلق / Halaka / Хъэлэкъэ

خلق  / Halaka / Хъэлэкъэ [Ar.F.] Yaratma, yoktan var etme, biçimlendirme. Etimolojik çözümleme 1.  خ / хъэ / xhe: 1. Ağ. 2. Örülmüş, 3. Tığ işlemesi.      ل / Лэ / Le: 1. Makyaj. 2. Çizgi çizme. 3. Boyama, şekillendirme. Air Line, retLina, profiL,…