Чы / чыбыхъ / çubuk
Чы / çı: [Ady.İ.] Ağacın dallarından ya da kök kısmından çıkan ince dal, fide. Yaş, taze haline çıts’ıne / чыц|ынэ, bir çok ince dalın içiçe geçmiş şekilde bir arada bulunmasına çıbıxh / чыбыхъ denir. denir. Çı / чы: Taze ve…
Alaattin BAYRAM
Adıge Dili, Dil Bilim, Etimoloji, Adıge Etnoloji, Adıge Tarihi ve Adıge Xabze kişisel araştırmacı. Jineps Gazetesi köşe yazarı.Türk Dili ve Edebiyatı (Emekli) Düzce Üniversitesi Çerkes Dili ve Edebiyatı Yüksek Lisans mezunu. Uzun süredir çeşitli stk'larda çeşitli aktiviteler yaptı, yapmakta. Ulusal ve Uluslararası bazda tebliğler sunuldu, panellere katıldı, söyleşilerde bulunuldu. Dilin doğuşunu irdeleyen “Otej Teoremi” sahibi.
Хьалыжъо / halıjo
Хьаоыжъо / halıjo: [Ady.i.] Adygeletin / Çerkeslerin milli yemeği. Tanımı: Hamur açılır, su bardağı ağzının çapı kadar kesilir, içine çok küçük kuşbaşı, terbiye edilmiş patates. lor veya bulgur konularak kapatılır. Kaynar suda pişirilir. Üzerine tereyağı, isteğe göre sarımsaklı yoğurt dökülerek…
Lydia / Лыдя
Lydia (MÖ 12/yy – MÖ 6.yy [546] Batı Anadolu’da, günümüzde Manisa ve Uşak illerine denk gelen bölgede yaşamışlardır. Etimolojisi: Grekçe: Λυδία Lȳdíā), Lidya, altın ve gümüş madenleri sayesinde zenginleşmiştir. Ticaret, ekonomilerinin önemli bir parçasıydı. Altın parayı icat ederek ticaretin gelişmesine katkıda…
Kapadokya / Cappadocia / Къапэдокъуя
Kapadokya: Antik çağ coğrafi isim. Toponim. Jeolojik tarihçe Wikipedi sözlükte, Kapadokya, 60 milyon yıl önce Erciyes, Hasandağı ve Göllüdağ’ın püskürttüğü lav ve küllerin oluşturduğu yumuşak tabakaların milyonlarca yıl boyunca yağmur ve rüzgâr tarafından aşındırılmasıyla ortaya çıkan bölgedir, şeklindeki kısa tanımlamayı görüyoruz. Kapadokya’nın tarihi, Paleolitik döneme kadar uzanmaktadır. Bölge, MÖ 2.…
wiluşa / Уил ӏушъо
Wiluşa / Уил ӏушъо: [Hit.i.] Anlam / semantik: Toponim. Antik çağda Çanakkale bölgesini coğrafi adıdır. Wiluşa, günümüzde Çanakkale sınırları içinde kalan antik Truva kentinin Hititçe adıdır. Hitit metinlerinde sıkça geçen Wiluşa, Truva Savaşı’nın geçtiği dönemde Hitit İmparatorluğu’nun batıdaki vasal devletlerinden…
Pisidia (Psydia)
Psydia: [Hit.İ.] Hititçede Göller Bölgesi’nin ismi, Toponim. Yapısı / morfoloji: Bileşik kelime. [Psı : Su + dei: kötü] şeklinde sıfat tamlaması biçiminde oluşmuş bir kelime öbeğidir. Adygecede sıfatlar isimden sonra gelir. Psy: Su (isim). De(y)i: kötü (sıfat.) Adıge dilinde günümüzde…
Sinop / Синэӏупэ
Sinop [İ.] Kelimenin etimolojisini incelerken Sinop ilinin Türkiye’nin kuzeyinde ve en uç noktası olduğunu unutmamak gerekir. Anadolu’nun en kuzey ve en uç noktası olan İnceburun Sinop il merkezine sadece 20 km mesafededir. Tarih boyu Kafkasya’dan Anadolu’ya insan hareketleri karadan olduğu…
Гъуч|ы / Demir /
гъуч|ы: [Аы.Ц.] Латинибзэк|э фэррум [Fe] зиц|э, 26 зиномэр элэмэнтыр ары. Этимология / Лъэпсэлэжьмии: [Гъуч|ы] ущы|эр т|оу зэпыт. Гъу: [Ад.] 1. Уае зыгъурэм е уаем ипэк|э щыблэм къэпы|ук|ызэ огумк|э къи|ук|ырэ макъэр. 2. Ц|ынэу гъозэр хэк|ый гъугъэр ары. Гъушъыжьгъапэу гъоз зыхэмытыжь пъытъэ…
Pala
Pala/пала: [Pa.İ.] Antik çağ Karadeniz sahil halklarından bir millet adı. Elimizde şimdilik yeterince bilgi yoktur. Kastamonu ve çevresinde yaşamış, Hititlerin etkisinde küçük bir krallık. Dili konusunda da yeterince bilgi sahibi değiliz. Pala kelimesiyle birlikte anılan Tummana kelimesi ilginçtir. Bu da her iki…
Лъэкъодъэшъ / Lhekholheš
Lhekholheş / лъэкъолъэш: [Ady.i.] Güçlü, soylu, asil aileler ve bireyler. Kelimenin açıklaması: Özgür ve çok güçlü aileler. Bugünkü deyimle işveren, tüccar, büyük mal mülk sahibi sermayedar insanlar. Pşı olan toplumlarda doğrudan pşı ile irtibat kurarlar. Gerektiği zaman askeri güç çıkartabilir ya da…