İdrak kelimesi günümüz itibariyle Arapça De-Re-Qe (د + ر + ق) kökünden gelmiş olarak bilinir. Ancak Arapça düşünerek kelimeyi çözümleme imkanımız yok. Kelime anlamlı şekilde hangi dilde çözümlemesi yapılıyorsa kelimenin kökeni odur.
Kelime günümüze geldiğinde kaynaşmış ve üç heceli şeklinde tek kelime halini almıştır.
Kelimenin semantik yapısı:
İdrakh (İdrakh) / إدراك : Türkçede “anlayış”, “kavrayış” veya “idrak etme” anlamında kullanılan bir sözcüktür. Bir şeyi algılamak, anlaşılır, şeklinde kavramsal anlamda kullanılır. Daha geniş bir çapta, kişinin bir durumu, olayı ya da temsili zihinsel olarak çözümlenmesi ve kalıcı bir süreç olması.
Kelimenin etimolojik yapısı:
De / дэ / د : (Ady). Kabul (et.) Fiil, emir kipi. Mastar: Den.
İder (yider) / Идэр : (Belirtili hali) Onun kabülü. Sondaki R belirlilik eki. -kh: somutlaştırma, bedensel, kalıp anlamları katar.
İdrakh: Kabül edilip somutlaştırılan, bir kalıba girmiş olgu.
Günümüzde mevcut şekliyle Arapça drk kökünden zihinsel bir kabule ulaşma, varma, anlama, kavrama ” anlamlarında kullanılır.
Adıgece; De: !. Fiil,Kabul et. 2. De:İsim. Ceviz, fındık giller.
Den: !. mastar hali. 2. Dikiş dikme eylemi
Delh: Bir (ara)yerde yatar pozisyonda bulunma
Des: Bir yerde ikamet etme, oturur pozisyonda bulunma
Det: Bir arada ayakta bulunma
Def: Ara yerden sürüp çıkarmak.
Defın: Aradan çıkarma durumu. Defnetme.
Ders: Kabul oturumu. Ders.
Dawe: Dava. iddia ederek kabul ettirme. Yedave: Birisiyle dava halinde bulunma.