Sinop [İ.] Kelimenin etimolojisini incelerken Sinop ilinin Türkiye’nin kuzeyinde ve en uç noktası olduğunu unutmamak gerekir. Anadolu’nun en kuzey ve en uç noktası olan İnceburun Sinop il merkezine sadece 20 km mesafededir. Tarih boyu Kafkasya’dan Anadolu’ya insan hareketleri karadan olduğu…
гъуч|ы: [Аы.Ц.] Латинибзэк|э фэррум [Fe] зиц|э, 26 зиномэр элэмэнтыр ары. Этимология / Лъэпсэлэжьмии: [Гъуч|ы] ущы|эр т|оу зэпыт. Гъу: [Ад.] 1. Уае зыгъурэм е уаем ипэк|э щыблэм къэпы|ук|ызэ огумк|э къи|ук|ырэ макъэр. 2. Ц|ынэу гъозэр хэк|ый гъугъэр ары. Гъушъыжьгъапэу гъоз зыхэмытыжь пъытъэ…
Pala/пала: [Pa.İ.] Antik çağ Karadeniz sahil halklarından bir millet adı. Elimizde şimdilik yeterince bilgi yoktur. Kastamonu ve çevresinde yaşamış, Hititlerin etkisinde küçük bir krallık. Dili konusunda da yeterince bilgi sahibi değiliz. Pala kelimesiyle birlikte anılan Tummana kelimesi ilginçtir. Bu da her iki…
Lhekholheş / лъэкъолъэш: [Ady.i.] Güçlü, soylu, asil aileler ve bireyler. Kelimenin açıklaması: Özgür ve çok güçlü aileler. Bugünkü deyimle işveren, tüccar, büyük mal mülk sahibi sermayedar insanlar. Pşı olan toplumlarda doğrudan pşı ile irtibat kurarlar. Gerektiği zaman askeri güç çıkartabilir ya da…
“شعل” (şa’le) kökü “alev almak, yanmak, alev” anlamına gelir. “مِشْعَل” (miş’al / meşğale) ise “meşale, fener, alev kaynağı” demektir. Bu kelime Osmanlı Türkçesi aracılığıyla Türkçeye geçmiştir. Günümüzde hem gerçek anlamıyla (yanan bir aydınlatma aracı) hem de mecazi olarak (ilham veren…
Female [İng.İ.S.]– Femelle [Fr.İ.S.] Dişi. Tüm dişi canlılar için geçerli. Bu dillerde isim ve sıfat görevlerinde kullanılmaktadır. Fe: [Ed.]Adyge dilinde [için] anlamına gelir. İngilizcedeki [for: için] kelimesiyle kökteştir. Kelime sonundaki [r] sesi belirlilik ekidir. Male: Erkek, eril. Çiftleşen eril, tanımlamasıyla [erkek] kast edilmektedir. Adygecede [malhe…
Çıpxe / чыпхэ: [Ady.İ.] Ata vurulan tamığenın adıdır. Dağlama yöntemiyle genellikle atın sol arka baldırına basılır. Çıpxe birleşik bir kelimedir. Çı /Чы (Şı /Шы): At demektir. Hatıkuay şivesi başta olmak üzere özellikle iç batı Adigelerinde sıkça kullanılır. Kız kardeşim derken si şıpxhu /…
Asır / Гъэшъэр /غاصر: (Ar.İ.) Yüzyıl. Asır. Keliemenin etimolojisi: (İ)Adıgece olarak incelendiğinide ses, anlam, kelime yapısı yönlerinden bütünlük sağlamaktadır. Sıfat tamlaması şeklinde meydana gelmiş birleşik yapılı bir kelimedir. Arapça yönünden kaynaşmış basit yapılı bir kelimedir. Kelime tahlili: Ğe /гъэ: Yıl Še…
ثواب / Sevap / Псэуапӏ: [Ar.i.] TDK kelimeyi, “(seva:bı), Arapça s̱evāb 1. isim Hayırlı bir davranış karşısında Tanrı tarafından verileceğine inanılan ödül; ecir: “Bunun günahı değil, olsa olsa sevabı vardır.” – Haldun Taner 2. isim Tanrı tarafından ödüllendirileceğine inanılan davranış,” şeklinde verir. Nilantan Sözlük “Arapça s̠wb kökünden gelen s̠awāb ثواب “1. amelin karşılığı, Allah’a itaatin ödülü, 2. iyi amel” sözcüğünden alıntıdır. Bu…
Псарэ / Psape [Ады.ц.] ЦӀыфэр псаузэ Тхьам пае ышӀагъэ шӀуагъэр яцӀэр ары. Хьадрыхэ къэнэхъэжьыгъэ нэужъым цӀыфым ыпашъхьэ къыралъхьажьынэу щыӀэ шӀошъыныгъэ м пэущэигъэ лэжьыгъапчӀэ. гущыӀэпкъыр: гущыӀэ зэхэт. 1. Псэ: зы лъэхъанэ Ӏэпеъ-лъэпкъыр зезыхьэрэ, нэмлъэгъу шъыпкъэр. 2. Пэ: 1. псэ зиӀэхэмкӀэ гъонитӀу зиӀэ, жьы къэщэпӀэ пэпкъугъэр.2. Ӏэмэ-псымэхэм, чӀы…