MANEFRURE [Hit.İ.]Babaları büyük kral III. Hattuşili, anneleri büyük kraliçe Tavananna [Tawnane / Таунанэ], “Kumanni şehrinin kızı” Putuhepa. Erkek kardeşleri IV. Tuthaliya. Mısır Krali II. Ramses’in eşi. Manefrure:Kelimenin ortasındaki “Nef-Нэф” kelimesi isim ve fiil olarak kullanılabilir, aydınlık anlamına gelir ve asıl anlamı da bu kelime…

Xabze / Хабзэ: Ady.[i.]:  Kelime yapısı yönünden: [xe (хэ) + bze (бхэ)] kelimeleriyle oluşmuş birleşik bir kelimedir. [Xe (хэ)]: Kelime başında sayılamayan çokluğu ifade eder. Bu yalın haliyle kelime başında bulunmaz, kendisinden sonraki kelimeye kaynaşmış durumdadır. [xeku] kelimesinde olduğu gibi. Bu nedenle kelime…

тхьамэтэкъуадзэ – тхьамэдэгуадзэ Thametekhudze {Themedeguadze} / тхьамэтэкъуадзэ (тхьамэдэгуадзэ): [Ady.İ.] Biçim yönünden Birleşik kelime, sözcük öbeği. Sosyal terminoloji. Anlam: Thamate yardımcısıdır. Adıge / Çerkes toplumunda sosyal olaylar sevk ve idare edilmesi sürecinde thamatenin yanında yardımcı olarak yer alır. İşin önem ve büyüklüğüne göre birden…

Thamate / тхьаматэ: [Ady.İ.] Çerkes toplumunda en önemli sosyal sınıflardan birisidir. Kelime birleşik yapılı bir kelimedir. Tha ve mate isim olan kelimelerden meydana gelmiştir. Tha / Тхьа: Tanrı. Ancak çoklu tanrı karşılığı yoktur. Çoğul kullanımı yoktur. Var, gösterenler zorlama yorumlardır; tektir ve çokluk içermez. Bu açıdan Adigeler…

Workh / оркъ: [Ady.i.] Pşıye bağlı olarak toplum güvenliğini sağlar. Askeri, ekonomik, güvenlik, sosyal olaylar vs sorumlu güçlü kişiler. Devletin siyasal örgütlenmesinde pşılardan sonra yer alır. Pşılara bağlı hareket ederler. Xabze’nin uygulanmasına özen gösterirler. Adige ahlak kurallarına uyum, edebi konuşma, cesur…

Pşerah / пщэрахь: [Ady.i.] Bileşik kelime. Pşı ya da thamatelerin (Tanrı adına görev üslenenmiş bilge kişiler) güvenliğinin genel sorumlusu. Baş güvenlik sorumlusu. Toplum içerisinde pşı veya thamate ile dışarısı arasında ilişkiyi kurar. İçeri girecek olan kişi onun izni ile girer. Cemiyetlerde yemek yeme sürecinde kapının…

Pşımyapş / пщымяпщ: [Ady.i.] Bileşik kelime. Pşıların pşısı. [Şahlar şahı] ünvanını tam karşılığıdır. Pşıların kendi aralarında seçtiği en büyük pşı. Adige topraklarında 30 pşı toplanarak din ve vatan uğruna savaşmaya yemin etmişler, pşımyapş seçilen son pşı, Boletıkho Canbolet (Болэтыкъо Джанболэт) olmuştur.…

Pşıkho / Пщыкъо: 1. Pşı oğlu. Prens. 2. Ailede gelin için kocasının diğer erkek kardeşleri. Kayınbirader Adıgelerin devlet örgütleme sistemi ile aile, soy ve boy örgüt ilişkileri aynıdır. Hıyararşik örgütleme sisteminde pşıdan sonra gelen kişi pşıkhodır. Yazılı olmayan en eski zamanlardan beri…

Pşı / Пщы: [Ady.i.] 1. Ölç. ölçekle ölçme işi. payı, hisseyi belirleme. 2. Adigelerde belirli bir bölgenin ve toplumunun en üst yöneticisi. Bey, prens, kral anlamlarında kullanılsa bile çok daha eski dönemlerde [kral] kelimesine karşılığıdır. Pşı sonradan kazanılan bir unvan değil, soydan gelen…

Hambereş / Хьамбэрэщ: [Ady.i.] 1. Ambar. Arpa, buğday vb tahıl ürünlerinin konduğu kapalı alan. 2. Çeşitli eşyaların ya da malzemelerin konduğu yer, depo, ardiye. Köken: Adıgece: Hambar. Bileşik yapılı.Ha:arpa. Hame: İşlenmiş arpa. Be: Çok. [-r]: Belirlilik eki. Terim anlam: Çok arpa bulunan yer. Kelime tanımlama yapar.…