Alaattin BAYRAM

Alaattin BAYRAM

Adıge Dili, Dil Bilim, Etimoloji, Adıge Etnoloji, Adıge Tarihi ve Adıge Xabze kişisel araştırmacı. Jineps Gazetesi köşe yazarı.Türk Dili ve Edebiyatı (Emekli) Düzce Üniversitesi Çerkes Dili ve Edebiyatı Yüksek Lisans mezunu. Uzun süredir çeşitli stk'larda çeşitli aktiviteler yaptı, yapmakta. Ulusal ve Uluslararası bazda tebliğler sunuldu, panellere katıldı, söyleşilerde bulunuldu. Dilin doğuşunu irdeleyen “Otej Teoremi” sahibi.

Neşa (Kaneş)/ Къанэш

Neşa (Kaneş)2 [Hit.İ.] (MÖ 2800 – 1720) Neşa (Nış / Ныш): [Ady, İ.] Annemin erkek kardeşi dayı. Kelimesi artikel olan veya nida sesi olan (A) sesini almamış şeklidir. Biçim / morfoloni: Nı: [Ady.İ.] Anne. Genel anlam, yalın durum. Şı /…

Сэрмыгъо / Sermığo

Сэрмыгъо / Sermığo: [Ady.S.] Гъо / Ğo: zaman Мы / Mı: 1. Fiilimsi ve isimlerin kelimelerin başında gelerek olumsuzluk anlamı kazandırır. 2. Bu anlamında işaret sıfatı.Мыгъо / Mığo: 1. Zamansız, zaman görmemiş, zamana etmemiş. Yani gün görmemiş dediğimiz konu. 2.…

Тхьа / Tha

Тхьам / Tha: [Ady.İ.] Allah’ın Adıge dilinde adı.Tanrı, yaratıcı. Her şeyi yoktan var eden, yaratan. Hiç bir şeye ihtiyaç duymayan, her şeyin ona ihtiyaç duyduğu mutlak ve tek varlık. Biçim: Kelime basit biçimli olarak da olsa bile bileşik yapılı bir…

Theologia / Teoloji / Тхьа|олэжьи

Theologia / Teoloji / Тъьэ|щлэжьи: [İsim] Kelime Kökeni Fransızca théologie “tanrıbilim, dinbilim” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen theologia sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen theología θεολογία sözcüğünden alıntıdır. [Nişanyan Sözlük] Fransızca théo+ veya İngilizce sadece bileşiklerde görülen theo+ “tanrı veya din” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca théos θέος “tanrı” sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dhəs-o- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı…

Psychology / Psikoloji / Псэк|олажьэ

Pcychologie / Psikoloji / Псэк|олажьэ: [Fr.] Psychologie. [Gr. ve La.] Psychología. Kelimenin kökeni bu dillerden birisi olabileceğine dair baskın bir görüş vardır. Günümüzde tespit edebildiğim (45)den fazla dilde yaygın şekilde kullanılmaktadır. Evrensel ve bilimsel bir terminolojik kelimedir. Anlam / Semantik…

Odyoloji

“Odyoloji terimi Latince işitme anlamına gelen “audire” ve tanımlama anlamına gelen Yunanca son ek olan “logos” kelimesinden türemiştir. Odyoloji, işitme ve denge bozukluklarının araştırıldığı bir bilim dalıdır.” Sözlük çalışanlar benzeri açıklamaları bozmayacak şekilde bilgi tekearı yaparlar. Farklı ve doğru yorumu varsa da henğzngörmüş değilim. Latince: audition.…

مقام / Makam / Мэкъамэ

مقام / Makam / Мэкъам [Ar.İ.] Kelimenin Arapça kökeni [قام / kame]: Ayağa kalkma, durma. Aynı zamanda [hareket halinde olmayı] içerir. İngilizcedeki [come]: gelmek, kelimesiyle kökteş. مقام / Makam / Мэкъам: 1. Durulacak yer, mekan, durak. 2. Devlet kademesinde mevki.…

Nisa / Нысэ

Nisa/ Нысэ [Ar.i.] Kadın. [Ady.i.] Gelin Ankam/ Senantik: “Nisâ“ kelimesi, “kadınlar” anlamında kullanılan çoğul bir isimdir ve bu şekliyle kökeni Arapçaya dayandırılır. Ancak bu kelimenin köken yapısı, artık günümüz Arapçasında açıkça çözümlenemez durumdadır; zira tekil formu olan “imra’a” (kadın) ile…

اهل / Ehil / |ахьыл

اهل / ahl – |ахьыл): [Ady.İ.] Anlam / semantik: Kan bağı olan, kendilerine miras düşen kişi yada kişiler. Biçim / Morfoloji: Bu kelime birleşik yapılıdır. Kelimelerin tahlili şu şekildedir: A / |а: [Ady.İ.] El. Hı / Хьы: [Ady.F.]Götür. Mastar şekli:…

An-naş / ан-нэш

An-naş/ан-нэш: [Hit.İ.] Birleşik bir kelime. Hititçe an-naş / ан–наш kelimelerini ana – анэ kelimesiyle aynı anlam olarak verilmektedir. Ayrıca Anna kelimesi de aynı anlamda değerlendirilmektedir. Etimolojik tahlil: A: Artikel. Nı: Anne, genel anlam. İkinci [n] sesi türeme sestir. Ş(ı) ш(ы): [Ady.İ.] 1. Erkek kardeş. 2. Binek hayvanı…