An-naş/ан-нэш: [Hit.İ.] Birleşik bir kelime. Hititçe an-naş / ан–наш kelimelerini ana – анэ kelimesiyle aynı anlam olarak verilmektedir. Ayrıca Anna kelimesi de aynı anlamda değerlendirilmektedir.
Etimolojik tahlil: A: Artikel. Nı: Anne, genel anlam. İkinci [n] sesi türeme sestir.
Ş(ı) ш(ы): [Ady.İ.] 1. Erkek kardeş. 2. Binek hayvanı olan at. Bilindiği gibi Adigeler atı ilk evcilleştiren bir millettir. Atı erkek kardeşi gibi görülür. Dilin bir özelliği olarak kelime sonundaki sesli harfi okumama kuralı sıkça görülür. Arapçada cezimli okuma dediğimiz durumdur. Bu durumda ikinci kelime sadece [ş-ш] olarak kalmaktadır.
Adigecenin doğu şivesinde (-dir) ekine denk düzen sert (ş-щ) sesi vardır, ancak bunun olma ihmali düşüktür. Burada (ş-ш) seslerinin okunuşunda vurgu farkı olduğu gibi Hititçede bunun doğrulayacak başka kelime örneklerine rastlanmış olması gerekmektedir.
Hititçe okuyucuları bu kelimeyi yeniden yorumlamaları gerektiği kanısındayım. Ana ve anaş/анэ –анэш her iki kelimeyi de anne olarak tercüme etmişlerdir. Kelime kökenleri aynı olsa bile her iki kelime anlamlarının farklı olarak görüyorum. Muhtemelen An -naş/ан -наш kelimesinin sonundaki ş(ı) – ш(ы) sesinin kelime olarak düşünülmemiş olması muhtemeldir. Haliyle kelime ane + şı / анэ + шы kelimelerinden oluşan birleşik bir kelime olmuştur.
Özetlersek; Anaş(ı)/-анэш(ы): (Ady.i.) Birleşik kelime. Annenin erkek kardeşi, dayı demektir. Asıl dikkat çekmek istediğim konu Hititçedeki an-na, Adigecede anэ (ana); anlamına gelirken; an-naş / ан–наш, kelimesinin, dayı – анэш anlamına geldiğidir. Her iki kelime Adigecede işlek bir şekilde yaşamaktadır.[Bayram.A., Jineps, Nisan 2024.]