Hameşha / Хьамэщхьэ [Hat.i.] Birleşik kelime Önce kelimenin tahlilini yapalım sonra Adıge toplumu ile Hititlerin tarım kültürü ile olan kültürel benzerlikler hatta kültürel aynılıklar üzerinde duralım. Hameşha kelimesi yapı itibariyle üç ayrı kelimeden meydana gelmiş birleşik bir kelimedir. Genç kuşak…

Din / دين / Дин: [Ar.,İ.] Arapça [d – y – n] mastar kökünden türediğini  iddia edenler olmuştur. Semantik açıdan: “âdet, durum; ceza, mükâfat; itaat ” [Tümer,G.,Genel Olarak Din], Ragıp el İsfahaniye göre, “İtaat ve ceza” olarak ele alır. İstılahi anlamda “Allah’ın kulları için tercih ettiği manzumeler bütünü” şeklinde…

Dereke:“Ar. daraka ͭ دركة [#drk mr.] merdivenin en alt basamağı, bir şeyin en dip noktası ~? Aram drākā דרכא basamak, yol < Aram #drk דרכ ayağıyla basma = Aram #drg דרג yürüme, gitme → dereceTarihte En Eski Kaynak “alt basamak” [Saraylı Seyf,…

“De / дэ: *[Ady. F.] kabul et. Emir kipi.  Mastar: Den. Den kelimesi ve İlişkili Kavramlar1.   De / дэ: (kabul et.) Ady. Fiil. Mastar: den.  2. De/дэ: Yer zarfı. Ara, çevrili yer, yerleşim birimleri için pasif fiillerde bulunma, aktif fiiller eylemin geçtiği yerin biçimini bildirir. Kelime…

Bec / Бэдж:[i] Örümcek. Yapısı: Be + cı / бэ + джы kelimelerinin birleşmesinden oluşan birleşik yapılı bir kelimedir. Be / бэ:[za.,f.] Çok, demektir. Genellikle kelime başlarında zarf görevinde bulunur ve nitelik anlam katar. Fiil olarak da kullanılır. Cı /…

Ata / Атэ: (Adg.) Nı/ Ны/ TR. Anne. Sümerce, Hititçe, Hurrice Elamca, Urartucai Lu dili, Akatça, Latince, Gotça ve Türkçe dahil 42 ayrı dilde yaşamaktadır. Kelimenin kökeni tı – Ты kelimesidir. Başındaki [A] sesi artikeldir. Adıgecede tıı, ata, ate vb bir hitap…

Pşı / пщы: (Ady) Kral. Bu kelime pe/пэ kelimesinin anlam genişlemesi yoluyla üretilmiş̧. İlk hecedeki e / э sesi düşmektedir. Kelime peşı / пэщы şeklinde ses kaybı olmadan düşünüldüğünde  eşitlerden daha uzun olan, anlamına gelir. Siyasi terminolojik olarak kullanılan kral kelimesin sözlük anlamında…

Kupa / къупа: [Ady.i.] Kelime yapısı itibariyle birleşik kelimedir. Khu / къу: [Ady.İ] 1. Dağ. 2. Kabarık, varlıkları ifade eder. Khub kelimesinden evrilmiştir. Kelimenin sonundaki be kelimesi çok anlamındadır. Adıgece’de (Çerkesçe) Arapçadaki gibi cezimli okuma (kelime sonundaki sesli harfi okumama) kuralı vardır. Be kelimesi, kelime başına gelince genellikle…

HAMERA (خَمَرَ) /Хъумэр: (Ar.) Fiil. [“الخَمْرُ” sözcüğü temelde “bir nesneyi örtmek, gizlemek ya da saklamak” anlamına gelir. “Örtünmede, gizlenmede kullanılan şeye” (خِمَارٌ / ḫimārun) denir. Fakat “خِمَار” sözcüğü yaygın kullanımında “kadının başını örttüğü, kapattığı şeyin (başörtüsünün, yaşmağın)” adı hâline gelmiştir.…

Af / عفو / гъэфу: (Ar.İsim.) “Afu / عفو” kelimesinin anlamları [ع / غ] seslerini [гъ] sesi karşılamakradır. Ettirgenlik görevi yapar. Anlam [düş] şeklinde değil [düşür] anlamındadır. [Fı]: Sürmek, düşürmek, itekleyip ya da komuta edip hareket ettirmek, birini veya bir…